Etapy rekrutacji różnią się w zależności od firmy, branży i stanowiska, ale układają się w podobny ciąg. Mała firma może zatrudnić po jednej rozmowie z właścicielem. Duża organizacja na stanowisko specjalistyczne przeprowadza czasem pięć lub sześć kroków. Znajomość typowej kolejności pomaga przygotować się do każdego etapu z wyprzedzeniem i nie panikować, gdy po rozmowie przez kilka dni panuje cisza.
Typowe etapy rekrutacji po kolei
Aplikacja
Wysyłasz CV, czasem list motywacyjny albo wypełniasz formularz z pytaniami. Część firm prosi o odpowiedzi na kilka pytań otwartych lub o portfolio. To pierwsze sito, więc dopasuj CV do ogłoszenia: pokaż doświadczenie i umiejętności, o które pracodawca prosi, używając podobnych słów.
Selekcja CV
Rekruter przegląda zgłoszenia i wybiera osoby, które spełniają wymagania. Przy popularnych ogłoszeniach zgłoszeń bywa bardzo dużo, więc liczy się czytelność. Jedna lub dwie strony, najważniejsze osiągnięcia na górze, daty i nazwy stanowisk łatwe do znalezienia.
Rozmowa telefoniczna wstępna
Krótka rozmowa, zwykle 15 do 30 minut. Rekruter sprawdza podstawy: dostępność, oczekiwania finansowe, znajomość języka, motywację. Czasem dzwoni bez zapowiedzi. Jeśli to zły moment, możesz grzecznie zaproponować inną godzinę tego samego dnia.
Testy
W zależności od stanowiska: testy wiedzy, testy językowe, logiczne, psychometryczne albo próbka pracy w programie. Często robisz je online w wyznaczonym czasie. Przeczytaj instrukcję, sprawdź, czy test ma limit czasu, i rób go w spokojnym miejscu.
Zadanie rekrutacyjne
Praktyczne zadanie do wykonania w domu albo na miejscu: analiza danych, krótki tekst, kod, plan kampanii, case do rozwiązania. Dobre zadanie jest ograniczone czasowo i jasno opisane. Jak ocenić, czy zadanie jest uczciwe, piszemy w osobnym tekście o zadaniu rekrutacyjnym.
Rozmowy kwalifikacyjne
Może być jedna albo kilka: z rekruterem, z przyszłym przełożonym, z zespołem, z dyrektorem. Pierwsza rozmowa skupia się często na doświadczeniu i motywacji, kolejne na wiedzy fachowej i dopasowaniu do zespołu. Coraz częściej odbywają się przez wideo, więc przyda ci się poradnik o rozmowie kwalifikacyjnej online. Przed każdą rozmową przygotuj dwa lub trzy przykłady sytuacji z pracy, które pokazują, jak działasz.
Assessment center
Stosowane głównie przy rekrutacjach na stanowiska kierownicze, programy dla absolwentów i role z dużą liczbą kandydatów. To kilka godzin ćwiczeń: zadania grupowe, symulacje rozmów z klientem, prezentacje, odgrywanie ról. Obserwatorzy oceniają zachowanie, a nie tylko wynik. Słuchaj innych, zabieraj głos konkretnie i pilnuj czasu zadania.
Referencje
Pracodawca może poprosić o kontakt do byłego przełożonego. Zgodnie z dobrą praktyką powinien zrobić to za twoją wiedzą. Uprzedź osoby, które podajesz, i przypomnij im, nad czym razem pracowaliście.
Oferta
Dostajesz propozycję, najczęściej telefonicznie, a potem na piśmie. Sprawdź wynagrodzenie, formę umowy, datę rozpoczęcia, okres próbny i zakres obowiązków. Masz prawo poprosić o kilka dni na decyzję i negocjować warunki.
Tabela etapów rekrutacji
Widełki czasu poniżej to ogólna praktyka, a nie pomiar. W konkretnej firmie proces może być szybszy lub wolniejszy.
| Etap | Co sprawdza pracodawca | Ile to zwykle trwa | Jak się przygotować |
|---|---|---|---|
| Aplikacja | Czy spełniasz wymagania | Kilka minut wysłania, odpowiedź od kilku dni do kilku tygodni | Dopasuj CV do ogłoszenia |
| Selekcja CV | Doświadczenie, umiejętności, czytelność | Zwykle do dwóch tygodni od zamknięcia ogłoszenia | Ważne informacje na górze CV |
| Telefon wstępny | Dostępność, oczekiwania, motywacja | 15 do 30 minut | Miej pod ręką widełki i datę dostępności |
| Testy | Wiedza, język, logika | Od kilkunastu minut do dwóch godzin | Przeczytaj instrukcję, zadbaj o spokój |
| Zadanie | Praktyczne umiejętności | Od godziny do kilku godzin pracy | Zapytaj o zakres i termin |
| Rozmowy | Doświadczenie, kompetencje, dopasowanie | 30 do 90 minut każda | Przygotuj przykłady sytuacji z pracy |
| Assessment center | Zachowanie w zespole i pod presją | Od pół dnia do całego dnia | Dowiedz się, jakie ćwiczenia są planowane |
| Referencje | Potwierdzenie twoich słów | Kilka dni | Uprzedź osoby polecające |
| Oferta | Twoja zgoda na warunki | Zwykle kilka dni na decyzję | Przeczytaj warunki i negocjuj |
Ile trwa cała rekrutacja
Prosta rekrutacja do sklepu, magazynu czy restauracji kończy się czasem w kilka dni. Rekrutacja specjalisty w średniej firmie trwa zwykle od dwóch do sześciu tygodni. Stanowiska kierownicze i procesy w dużych organizacjach potrafią trwać dłużej, zwłaszcza gdy w decyzji uczestniczy kilka osób albo przypada okres urlopowy.
Najwięcej czasu zabiera zwykle czekanie między etapami, a nie same rozmowy. Dlatego warto na każdym etapie zapytać o kolejne kroki i termin odpowiedzi. Gotowe sformułowania znajdziesz w tekście o pytaniach do pracodawcy.
Jak przygotować się do całego procesu
- Prowadź prostą notatkę. Firma, stanowisko, data aplikacji, etap, nazwisko rekrutera, obiecany termin odpowiedzi.
- Nie zatrzymuj innych rekrutacji. Dopóki nie podpiszesz umowy, aplikuj dalej.
- Przygotuj kilka historii z pracy. Te same przykłady przydadzą się na telefonie, rozmowie i assessment center.
- Ustal swoje minimum. Wynagrodzenie, forma umowy, dojazd. Łatwiej wtedy ocenić ofertę.
Co zrobić, gdy nie przejdziesz do kolejnego etapu
Odmowa na którymś etapie to normalna część szukania pracy, a nie ocena twojej wartości. Jeśli dostaniesz informację, że nie przechodzisz dalej, podziękuj krótko i zapytaj, czy rekruter może podać jedną lub dwie wskazówki na przyszłość. Nie każda firma odpowie, ale te, które to robią, dają często bardzo cenne uwagi.
Zapisz też, na którym etapie odpadłeś. Jeśli powtarza się to samo miejsce, na przykład testy albo rozmowa z menedżerem, wiesz, nad czym popracować przed kolejną rekrutacją. Przy odmowie po selekcji CV warto przejrzeć dokument jeszcze raz i porównać go z ogłoszeniem.
Sprawdź, jak wygląda rekrutacja w konkretnej firmie
Ogólny schemat to jedno, a konkretna firma to drugie. Na JobInfo kandydaci opisują, jakie etapy rekrutacji przeszli w danej firmie, czy było zadanie domowe, ile czekali na odpowiedź i jakie pytania padły na rozmowie. Zanim pójdziesz na rozmowę, sprawdź profil firmy. Po zakończeniu procesu, niezależnie od wyniku, dodaj opinię o rekrutacji. Dzięki temu kolejni kandydaci lepiej się przygotują.
Najczęstsze pytania
Ile etapów ma zwykle rekrutacja?
Najczęściej od dwóch do czterech: selekcja CV, rozmowa telefoniczna, jedna lub dwie rozmowy i oferta. Na stanowiska specjalistyczne i kierownicze dochodzą testy, zadanie albo assessment center. Najlepiej zapytać rekrutera na początku, ile etapów przewiduje firma.
Co oznacza, że rekruter nie podał kolejnych etapów?
Zwykle to po prostu przeoczenie. Możesz zapytać wprost na końcu rozmowy albo w krótkim mailu, jak wyglądają dalsze kroki i kiedy możesz spodziewać się decyzji. Jasna odpowiedź pomaga zaplanować inne rekrutacje.
Czy można pominąć któryś etap rekrutacji?
Zazwyczaj nie, bo firma stosuje ten sam proces wobec wszystkich kandydatów. Czasem przy pilnej rekrutacji lub poleceniu proces jest krótszy. Jeśli masz inną ofertę z terminem, powiedz o tym rekruterowi, bo bywa, że przyspiesza wtedy decyzję.
Czym różni się assessment center od zwykłej rozmowy?
Na rozmowie opowiadasz o swoim doświadczeniu, a na assessment center pokazujesz zachowanie w praktyce, w ćwiczeniach grupowych i symulacjach. Oceniają cię obserwatorzy, często kilku naraz. Trwa to dłużej, zwykle od pół dnia do całego dnia.
