Zadanie rekrutacyjne pojawia się dziś w wielu procesach: od marketingu i sprzedaży, przez analizę danych i księgowość, po programowanie i projektowanie. Dla pracodawcy to sposób, żeby zobaczyć, jak pracujesz, a nie tylko jak o tym opowiadasz. Dla ciebie to szansa, żeby pokazać umiejętności, których nie widać w CV. Problem zaczyna się wtedy, gdy zadanie zajmuje kilka dni albo wygląda jak zlecenie, za które firma powinna zapłacić.
Po co firmy dają zadania rekrutacyjne
Zadanie pokazuje rzeczy trudne do sprawdzenia na rozmowie: sposób myślenia, staranność, umiejętność czytania instrukcji, jakość pracy i to, jak tłumaczysz swoje decyzje. Dobre zadanie jest zwykle uproszczoną wersją tego, co robisz na stanowisku. Bywa omawiane na kolejnej rozmowie, więc licz się z pytaniami „dlaczego tak”, „co zrobiłbyś inaczej, mając więcej czasu”.
Ile powinno trwać zadanie rekrutacyjne
Rozsądne zadanie domowe zajmuje zwykle od dwóch do czterech godzin pracy. Na stanowiska seniorskie bywa dłuższe, ale wtedy firma często proponuje wynagrodzenie za czas kandydata albo zamienia zadanie na wspólne rozwiązywanie problemu na rozmowie. Termin oddania powinien uwzględniać, że pracujesz albo uczestniczysz w innych rekrutacjach. Kilka dni na zadanie na trzy godziny to normalna praktyka.
Jeśli firma nie podała czasu, zapytaj o to. Jeśli podała dwie godziny, a w opisie jest pięć osobnych części, powiedz uczciwie, ile zajęłoby ci zrobienie wszystkiego, i zapytaj, na czym skupić się najbardziej.
Kiedy zadanie jest uczciwe, a kiedy to darmowa praca
| Sygnał | Uczciwe zadanie | Ryzyko darmowej pracy |
|---|---|---|
| Czas | Jasno określony, zwykle kilka godzin | Brak limitu albo kilka dni pracy |
| Temat | Fikcyjny lub uproszczony przypadek | Prawdziwy, bieżący problem firmy |
| Zakres | Wycinek pracy na stanowisku | Pełny projekt gotowy do wdrożenia |
| Liczba kandydatów | Zadanie po rozmowie, dla kilku osób | Zadanie dla wszystkich, przed jakimkolwiek kontaktem |
| Informacja zwrotna | Omówienie na rozmowie lub mailem | Cisza po oddaniu pracy |
| Prawa do pracy | Firma wyjaśnia, że rozwiązanie służy tylko ocenie | Brak odpowiedzi na pytanie o wykorzystanie |
| Wynagrodzenie | Przy dużym zadaniu firma proponuje zapłatę | Duże zadanie bez żadnej zapłaty |
Jeden sygnał nie przesądza sprawy. Jeśli jednak widzisz kilka naraz, na przykład prawdziwą kampanię do przygotowania na najbliższy miesiąc, bez limitu czasu i bez wcześniejszej rozmowy, warto się zatrzymać.
Jak zapytać o zakres, czas i prawa do pracy
Pytania o zadanie są czymś normalnym i pokazują, że traktujesz je poważnie. Możesz napisać do rekrutera krótką wiadomość.
„Dziękuję za przesłanie zadania. Zanim zacznę, chciałbym upewnić się co do trzech rzeczy. Ile czasu przewidujecie na wykonanie? W jakiej formie mam oddać rozwiązanie? I czy przygotowany materiał służy wyłącznie do oceny w rekrutacji, czy może być wykorzystany przez firmę w inny sposób?”
Rozsądna firma odpowie bez problemu. Jeśli rozwiązanie miałoby zostać użyte, na przykład tekst opublikowany na stronie albo kod włączony do produktu, masz prawo oczekiwać za to zapłaty i pisemnej umowy. Bez umowy prawa do twojej pracy co do zasady zostają przy tobie, ale spór o to po fakcie jest uciążliwy, więc lepiej ustalić sprawę wcześniej.
Kiedy odmówić
Odmowa wykonania zadania nie jest nieuprzejmością. Rozważ ją, gdy:
- zadanie wymaga kilku dni pracy, a firma nie proponuje wynagrodzenia,
- dotyczy oczywiście bieżącej potrzeby firmy, na przykład pełnej strategii na nadchodzący kwartał,
- dostajesz je jako pierwszy krok, bez żadnej rozmowy i bez informacji o stanowisku,
- firma nie chce wyjaśnić, do czego posłuży rozwiązanie,
- termin jest nierealny, na przykład duży projekt na następny dzień.
Możesz też zaproponować alternatywę: „Mam teraz ograniczony czas. Czy mogę zamiast pełnego zadania przygotować jedną jego część albo pokazać podobny projekt, który już zrobiłem, i omówić go na rozmowie?”. Część firm się zgadza.
Jak dobrze rozplanować pracę nad zadaniem
Zanim zaczniesz, przeznacz kilkanaście minut na samo czytanie opisu i wypisanie, czego dokładnie się od ciebie oczekuje. Podziel zadanie na części i przypisz każdej orientacyjny czas. Zostaw sobie zapas na przejrzenie całości na końcu, bo literówki, nieczytelny plik czy brakujący załącznik psują dobre wrażenie.
Pracuj w kilku krótszych blokach, a nie w jednym długim wieczorem przed terminem. Świeże spojrzenie następnego dnia często wyłapuje błędy, których nie widać od razu. Jeśli w trakcie pojawi się wątpliwość, która zmienia sens zadania, zapytaj rekrutera. To nie jest słabość, tylko normalne zachowanie w pracy.
Jak oddać zadanie rekrutacyjne
Sposób oddania mówi o tobie tyle samo co treść.
- Przeczytaj instrukcję dwa razy. Sprawdź format, nazwę pliku, termin i adres, na który wysyłasz.
- Zacznij od krótkiego podsumowania. Kilka zdań: co zrobiłeś, jakie przyjąłeś założenia, czego nie zdążyłeś i dlaczego.
- Opisz założenia. Jeśli w opisie czegoś brakowało, napisz, co przyjąłeś. To pokazuje sposób myślenia.
- Pokaż, co zrobiłbyś dalej. Lista dwóch lub trzech rzeczy na wypadek większej ilości czasu.
- Oddaj w terminie. Jeśli nie zdążysz, napisz wcześniej, a nie po fakcie.
- Zapytaj o dalsze kroki. „Kiedy mogę spodziewać się informacji o ocenie zadania?”
Przykładowa wiadomość: „W załączniku przesyłam rozwiązanie zadania. Zajęło mi około trzech godzin. Skupiłam się na analizie danych sprzedażowych i dwóch rekomendacjach, a część dotyczącą prognozy opisałam skrótowo w punkcie czwartym. Chętnie omówię swoje założenia na rozmowie”.
Co jeśli po oddaniu zadania panuje cisza
Niestety to częste. Odczekaj termin, który podała firma, a jeśli go nie podała, około tygodnia. Potem napisz krótkie, uprzejme przypomnienie. Gotowe wzory znajdziesz w tekście o tym, co robić przy braku odpowiedzi po rozmowie. Zadanie to jeden z typowych etapów rekrutacji, więc warto wiedzieć, co zwykle po nim następuje.
Sprawdź, jakie zadania daje konkretna firma
Na JobInfo kandydaci opisują, czy w rekrutacji danej firmy było zadanie domowe, ile zajęło, czy było omówione i czy firma odpowiedziała po jego oddaniu. To dobry sposób, żeby ocenić zadanie, zanim poświęcisz mu wieczór. Gdy skończysz rekrutację, opisz swoje zadanie i przebieg procesu. Twoja opinia pomoże innym zdecydować, czy warto.
Najczęstsze pytania
Ile czasu powinno zająć zadanie rekrutacyjne?
Zwykle od dwóch do czterech godzin pracy. Dłuższe zadania zdarzają się na stanowiskach seniorskich, ale wtedy uczciwa firma uprzedza o tym i czasem proponuje wynagrodzenie. Jeśli czas nie jest podany, zapytaj rekrutera, ile przewiduje.
Czy firma może wykorzystać moje zadanie rekrutacyjne?
Bez umowy i zgody nie powinna. Rozwiązanie zadania to twoja praca, a firma dostaje je do oceny w rekrutacji. Zanim zaczniesz, zapytaj wprost, czy materiał posłuży tylko do oceny, i zachowaj tę odpowiedź.
Czy odmowa zrobienia zadania przekreśla kandydata?
W wielu firmach tak, bo zadanie jest stałym elementem procesu. Grzeczna prośba o mniejszy zakres albo o omówienie wcześniejszego projektu bywa jednak przyjmowana. Jeśli firma oczekuje kilku dni darmowej pracy, odmowa może oszczędzić ci czasu.
Co napisać przy oddawaniu zadania?
Krótkie podsumowanie: co zrobiłeś, ile czasu zajęło, jakie przyjąłeś założenia i czego nie zdążyłeś. Dodaj pytanie o termin informacji zwrotnej. To pokazuje porządek i ułatwia ocenę.
